Που πετάω τα χαλιά? Υπάρχει ανακύκλωση χαλιών?


Η ανακύκλωση χαλιών είναι ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο στη χώρας μας.Σιγά σιγά όμως αρχίζουν να ακούγονται κάποιες απόψεις για την αναγκαιότητα της επεξεργασίας και ανακύκλωσης των παλαιών και μη χρησιμοποιηούμενων ταπήτων. Το πρόβλημα των χωματερών είναι γνωστό σε όλους μας και δύσκολα πλέον μπορούμε να αποφεύγουμε και να αναβάλουμε την λυση σ’αυτό το μείζον θέμα της εποχής μας.

Σε διεθνές επίπεδο λοιπόν, διεξάγεται μια συστηματική έρευνα και ήδη μεγάλες εταιρείες δραστηριοποιούνται στην ανακύκλωση κλωστοϋφαντουργικών προιόντων. Στο επίκεντρο αυτών των ερευνών, βρίσκεται η ανακύκλωση χαλιών, κυρίως λόγω του μεγάλου όγκου που καταλαμβάνουν στις χωματερές (σύμφωνα με έρευνες που έχουν διεξαχθεί, τα χαλιά αποτελούν το 25% των συνολικών κλωστοϋφαντουργικών απορριμμάτων, ένα ποσοστό που κινήται παράλληλα με την οικοδομική δραστηριότητα και την επέκταση των κτηρίων των πόλεων). Στους τάπητες συνυπάρχουν διαφορετικά υλικά (μαλλί, γιούτα, πολυαμίδιο, πολυεστέρας, πολυπροπυλένιο και διαφορα αλλα συγκολλητικά υλικά και κόλλες), γεγονός που δυσχεραίνει το εργο τις ανακύκλωσής τους. Παρόλα αυτά αναπτύσσονται νέες καινοτόμες τεχνολογίες, οι οποίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επίλυση του προβλήματος.
Ενδεικτικά αναφέρεται, ότι οι ίνες (από χαλιά ή και άλλα γενικά κλωστοϋφαντουργικά απορρίμματα) μπορούν να χρησιμοποιηθούν, χωρίς σημαντική περαιτέρω επεξεργασία, ως συμπληρωτικά υλικά σε προϊόντα όπως στρώματα,μαξιλάρια, κούκλες κλπ, ή και ως μέσα ενίσχυσης, σε σύνθετα πολυμερικά υλικά. Κάτι τέτοιο φυσικά, στην πραγματικότητα συνιστά επαναχρησιμοποίηση και όχι ανακύκλωση, η οποία όμως καταλήγει σε νέο προϊόν που μπορεί να έχει υψηλότερη αξία. Επιπλέον, η συγκεκριμένη μέθοδος έχει το πλεονέκτημα ότι δεν απαιτεί υψηλή καθαρότητα των ινών, ούτε χρειάζεται οι ίνες να προέρχονται από συγκεκριμένο πολυμερές.

Η ανακύκλωση των πολυαμιδίων και άλλων πολυμερών

Αρκετές μεγάλες εταιρείες έχουν προχωρήσει στην τριτογενή ανακύκλωση των πολυαμιδικών ινών. Στις εγκαταστάσεις τους το πολυαμίδιο αποπολυμερίζεται και λαμβάνεται το μονομερές, το οποίο χρησιμοποιείται εκ νέου στη διεργασία του πολυμερισμού και της παραγωγής νέων ινών.
Αλλες βιομηχανίες εφαρμόζουν τη μηχανική ανακύκλωση κλωστοϋφαντουργικών απορριμμάτων, δηλαδή την ανάτηξη πολυμερικών ινών από απορρίμματα, και τη μορφοποίηση με αυτόν τον τρόπο νέων ινών. Σε κάθε περίπτωση, διατηρείται η αξία του πολυμερούς, το οποίο όμως υφίσταται κάποια υποβάθμιση λόγω της έκθεσής του σε υψηλές θερμοκρασίες και μηχανική καταπόνηση κατά την τήξη.
Με ανάλογο τρόπο, δηλαδή με μορφοποίηση κατά την τήξη, οποιοδήποτε πλαστικό απόρριμμα μπορεί να μορφοποιηθεί σε ίνες. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε σχετικές μελέτες διαπιστώθηκε πως οι ίνες που παράγονται από ανακύκλωση πολυεστερικών φιαλών PET (νερού) έχουν καλύτερες ιδιότητες από τις συνήθεις ίνες πολυεστέρα, λόγω του ότι το ΡΕΤ που χρησιμοποιείται στις συσκευασίες τροφίμων είναι υψηλότερων προδιαγραφών από εκείνο που χρησιμοποιείται στην κλωστοϋφαντουργία.
Και αντίστροφα όμως, τα απορρίμματα των συνθετικών κλωστοϋφαντουργικών, μπορούν να ανακυκλωθούν και να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή άλλων πλαστικών προϊόντων, όπως κιβώτια, πλέγματα, κλπ.

Τα οφέλη από την ανακύκλωση

Η μείωση των κλωστοϋφαντουργικών απορριμμάτων έχει πολλαπλά οφέλη για τους εξής λόγους:
1. Εξοικονόμηση φυσικών πόρων και ενέργειας: Εξοικονομείται η ποσότητα της ενέργειας που θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί για την επεξεργασία των ακατέργαστων πρώτων υλών (π.χ. μαλλί, βαμβάκι). Επίσης μέσω της ανακύκλωσης συνθετικών ινών διασφαλίζεται η εξοικονόμηση πρώτων υλών και ειδικότερα του πετρελαίου που χρησιμοποιείται για τη σύνθεση πολυμερών ενώ, παράλληλα, εξοικονομείται η ενέργεια που καταναλώνεται κατά τις διεργασίες πολυμερισμού.

2. Εξοικονόμηση νερού: Διότι η πλειονότητα των κλωστοϋφαντουργικών διεργασιών απαιτεί τη χρήση μεγάλης ποσότητας νερού.

3. Μείωση των σκουπιδιών στις χωματερές: Διότι παρότι, αποτελούν ένα συγκριτικά μικρό ποσοστό απορριμμάτων, καταλαμβάνουν μεγάλη επιφάνεια στους υπαίθριους χώρους συγκέντρωσης.

Το άρθρο βασίστηκε στις παρακάτω πηγές:

Στην Δρ. Σίλβια Παυλίδου, Χημικός Μηχανικός και στην Σοφία Φρατζέσκου,Κλωστοϋφαντουργός Μηχανικός της ΕΤΑΚΕΙ Α.Ε.